Đội ngũ bác sĩ Khoa Phẫu thuật tim mạch

Mừng quốc tế thiếu nhi 1/6

ĐỘT QUỴ HAY CORONA?

13/11/2020 - 11/13/2020
Một bệnh nhân 64 tuổi, nhập bệnh viện Brooklyn vì đau thắt ngực, vã mồ hôi, khó thở. Điện tim và men tim gợi ý bệnh cảnh của một cơn nhồi máu cơ tim. Kết quả chụp mạch máu nuôi tim (mạch vành) lại không ghi nhận không có một mạch vành nào bị hẹp. Bệnh nhân không hề bị nhồi máu cơ tim. Thủ phạm của chuyện này là virus Corona.

Các nhà Tim mạch học cho rằng, yếu tố làm nặng triệu chứng của những bệnh nhân bị nhiễm virus Conona không phải từ đường hô hấp mà từ tim.

Một bệnh nhân 64 tuổi, nhập bệnh viện Brooklyn vì đau thắt ngực, vã mồ hôi, khó thở. Điện tim và men tim gợi ý bệnh cảnh của một cơn nhồi máu cơ tim. Kết quả chụp mạch máu nuôi tim (mạch vành) lại không ghi nhận không có một mạch vành nào bị hẹp. Bệnh nhân không hề bị nhồi máu cơ tim. Thủ phạm của chuyện này là virus Corona.

Người bệnh ấy hồi phục sau 12 ngày và đã được xuất viện. Có nhiều bệnh nhân với tình trạng tương tự đã được ghi nhận tại Mỹ và các quốc gia khác. Cho đến ngày 6 tháng Tư, người ta thống kê được rằng cứ 5 người nhiễm virus Corona nhập viện lại có một người có biểu hiện của tổn thương tim. Một thống kê tại Trung Quốc trên 416 bệnh nhân nhập viện vì nhiễm virus Corona, 19% có biểu hiện của tổn thương tim. Tử vong là 51% trên những bệnh nhân có tổn thương tim và 4.5% trên những bệnh nhân không có tổn thương tim.

Vậy các bác sĩ cần phải làm gì khi một bệnh nhân có biểu hiện nhồi máu cơ tim đến với họ? Cần phải loại trừ virus Corona trước, hay điều đó chỉ tốn thời gian và làm chậm trễ việc xử trí một bệnh nhân nhồi máu cơ tim thực sự? Có cần thử men tim cho tất cả bệnh nhân bị nhiễm virus Corona để phát hiện virus có ảnh hưởng lên tim hay không?

Bệnh nhân tại Brooklyn đã bị viêm cơ tim. Viêm cơ tim là phản ứng viêm do cơ chế tự miễn của cơ thể có thể gặp trên bệnh nhân bị nhiễm virus, như MERS hoặc H1N1. Tuy nhiên virus Corona chủng mới đang hoành hành này (SARS-CoV-2), chủ yếu tác động lên phổi, gây viêm phổi trên những trường hợp nặng. Người ta tin rằng chủng virus mới chỉ gây ra các vấn đề trên đường hô hấp nên nhiều nhà tim mạch học đã cho rằng virus Corona không thuộc lĩnh vực của họ.

Nguy cơ tử vong của những bệnh nhân bị nhiễm virus Corona có ảnh hưởng tim cao gấp 4 lần những bệnh nhân bị nhiễm virus mà không bị ảnh hưởng lên tim. Người ta vẫn chưa đưa ra một lý giải cuối cùng về bệnh học cho nguyên nhân gây ra tổn thương tim trên bệnh nhân bị nhiễm virus Corona, có thể do bản thân virus gây ra, hoặc do phản ứng miễn dịch của cơ thể bệnh nhân. Phản ứng tự miễn là khi hệ miễn dịch của cơ thể được kích hoạt để thải loại virus, đáp ứng miễn dịch vượt quá khả năng kiểm soát của cơ thể, phóng thích ra một lượng lớn hóa chất gây viêm gọi là cytokines tạo phản ứng viêm gây tổn thương chính các cơ quan của cơ thể, ở đây là tim và phổi. Tình trạng này gọi là cơn bão cytokine, nguy kịch hơn với người cao tuổi và người sẵn có bệnh lý mạn tính. Đây là nguyên nhân nguyên phát gây ra những biến chứng hô hấp nặng nề có thể dẫn đến tử vong. Các cytokine có thể ảnh hưởng đến con đường đông cầm máu, gây ra sự hình thành các cục máu đông trong mạch vành làm nhồi máu cơ tim. Tổn thương tim cũng có thể là hậu quả từ tổn thương phổi, khi phổi không hoạt động tốt, cơ thể sẽ không được cung cấp đủ oxy, có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp. Cùng lúc đó, sốt gây ra bởi virus làm tăng chuyển hóa và tăng co bóp cơ tim, cơ tim cần nhiều oxy hơn trong khi lượng cung ứng oxy của phổi giảm dẫn đến tổn thương tim.

Như vậy, tác hại của virus Corona nhiều hơn những gì chúng ta đã từng hình dung. Việc chung tay ngăn ngừa dịch bệnh là một hành động cần thiết để số người bị nhiễm, phát bệnh và chết do virus không tăng thêm. Chúng ta đang đứng trước một cuộc chiến không chỉ của riêng ngành y tế.

 

ThS BS Nguyễn Thị Thu Trang

(Lược dịch phỏng theo bài đăng trên Thời báo New York – tác giả Gina Kolata 27/3/2020)

13/11/2020 7:54:04 CH +07:00